Trong bối cảnh đô thị ngày càng dày đặc, con người đang phải đối mặt với những “căn bệnh đô thị” vô hình: căng thẳng, mất kết nối với tự nhiên và thiếu những khoảng không để nghỉ ngơi đúng nghĩa. Chính trong bối cảnh đó, các công trình kiến trúc xanh của Võ Trọng Nghĩa không chỉ dừng lại ở giải pháp thiết kế mà còn trở thành một cách phản ứng rõ ràng trước những vấn đề của thời đại.
Khác với nhiều xu hướng kiến trúc xanh hiện nay, vốn thiên về công nghệ hoặc hình thức, kiến trúc của ông đi theo hướng bản chất hơn: đưa thiên nhiên trở lại như một phần không thể tách rời của đời sống, đồng thời tạo ra không gian giúp con người cân bằng lại trạng thái tinh thần.
Wind and Water Café
Không tường kín, không điều hòa, không sự kiểm soát tuyệt đối – Wind and Water Café là một không gian mở, nơi gió và nước trở thành yếu tố chính định hình trải nghiệm.
Cấu trúc tre với nhịp lớn được tạo nên từ hàng nghìn thanh tre được xử lý thủ công, kết hợp với kỹ thuật hiện đại để đạt độ bền và ổn định cao.
Ở đây, kiến trúc không cố gắng chi phối môi trường mà cho phép môi trường tự vận hành.
Chính sự “buông bớt kiểm soát” này lại tạo ra một trải nghiệm sâu hơn – nơi con người có thể cảm nhận rõ ràng ánh sáng, gió và sự thay đổi của không gian theo thời gian.
Bát Tràng House
Không có nhiều cây xanh như các công trình khác, nhưng Bát Tràng House vẫn thể hiện rõ tinh thần bền vững thông qua cách sử dụng vật liệu.
Lớp tường gạch gốm được thiết kế với các lỗ thoáng, cho phép ánh sáng và không khí đi qua, đồng thời giảm bức xạ nhiệt trực tiếp. Hệ thống thông gió ba lớp giúp công trình luôn mát mẻ mà không phụ thuộc vào điều hòa.
Điều này cho thấy “xanh” không nhất thiết phải là cây, mà có thể đến từ cách vật liệu tương tác với môi trường và khí hậu.
Farming Kindergarten
Mái nhà trở thành vườn rau, nước thải được tái sử dụng, năng lượng mặt trời được khai thác cho sinh hoạt hàng ngày. Công trình vận hành hiệu quả mà không cần điều hòa trong lớp học.
Quan trọng hơn, trẻ em không chỉ học về thiên nhiên mà còn trực tiếp sống trong đó.
Điều này tạo ra một nền tảng nhận thức khác – nơi con người hiểu và tôn trọng môi trường ngay từ những trải nghiệm đầu tiên.
Stepping Park House
Một khoảng thông tầng lớn xuyên suốt ba tầng, kết nối trực tiếp với công viên bên ngoài. Cây xanh, ánh sáng và không khí được dẫn sâu vào trong nhà.
Không gian không còn bị chia cắt mà trở thành một dòng chảy liên tục giữa kiến trúc và thiên nhiên.
Trong bối cảnh đô thị nơi con người ngày càng bị tách biệt khỏi môi trường tự nhiên, công trình này mở ra một hướng tiếp cận khác: không đưa thiên nhiên vào như một yếu tố phụ, mà để nó trở thành một phần cốt lõi của không gian sống.
Urban Farming Office
Mặt tiền của công trình được phủ bởi các lớp cây trồng theo chiều đứng. Không chỉ đóng vai trò điều hòa vi khí hậu, các lớp cây này còn tạo ra nguồn thực phẩm ngay trong không gian làm việc.
Đây là một hướng tiếp cận khác của kiến trúc xanh: không chỉ giảm tác động tiêu cực mà còn tái tạo giá trị tích cực cho môi trường đô thị.
Nhìn lại toàn bộ các công trình của Võ Trọng Nghĩa, điều đọng lại không phải là hình thức, cũng không phải là vật liệu, mà là một cảm giác nhẹ nhàng hơn. Nhẹ hơn về nhiệt độ, nhẹ hơn về không khí và quan trọng hơn, nhẹ hơn trong chính trạng thái tinh thần của con người.
Trong nhiều chia sẻ, ông thường nhắc đến những “căn bệnh đô thị”, những điều không nhìn thấy nhưng ai cũng đang trải qua: sự căng thẳng kéo dài, cảm giác ngột ngạt trong những không gian kín, sự mất kết nối với thiên nhiên, và cả việc con người dần không còn khả năng “ở yên” với chính mình.
Đó không phải là vấn đề cá nhân. Đó là hệ quả của cách chúng ta đang xây dựng môi trường sống. Có thể nói, “xanh” trong kiến trúc của ông không nằm ở cây hay vật liệu, mà nằm ở một thái độ giảm bớt những gì không cần thiết, để con người có thể trở lại trạng thái cân bằng vốn có.
